Tozalik va tartib: 5S usuli

Ko'p omborlarda yilda bir-ikki marta "umumiy tozalash" o'tkaziladi: hamma yig'ishtiradi, ombor bir hafta yaltirab turadi, keyin yana avvalgi holatga qaytadi. 5S usuli bunga qarshi: tartibni bayramga emas, kundalik odatga aylantiradi. U Yaponiyada ishlab chiqarish uchun paydo bo'lgan, lekin ombor uchun ayniqsa mos, chunki omborda vaqt asosan narsalarni izlashga ketadi. Usul besh so'zdan iborat va ularning har biri bitta oddiy qadam.

Besh qadam

1. Ajrat

Ish joyidagi keraksiz narsalarni olib tashlang. Buning uchun qizil yorliq usuli qulay: egasi noma'lum yoki kerakligi shubhali har bir narsaga qizil yorliq yopishtiring, unga sana va "nega bu yerda" degan savolni yozing. Bunday narsalarni alohida joyga (qizil zonaga) olib chiqing va o'ttiz kun kuting. Shu muddatda hech kim so'ramasa, uni sotish, qaytarish yoki yo'q qilish kerak. Omborda odatda singan paddonlar, eski karton, ishlamaydigan skaner, namuna qoldiqlari va "ehtimol kerak bo'lib qolar" degan tovar topiladi.

2. Tartibla

Har bir narsaning o'z joyi, har bir joyning o'z nomi bo'lsin. Javonlarga yorliq yopishtiring, poldagi aravacha va paddon aravachasi uchun kontur chizing, asboblar (skotch, pichoq, skaner, plyonka) uchun joy ajrating: soya taxtasi usulida har bir asbobning kontur surati bo'ladi, shunda joyida yo'qligi darrov ko'rinadi. Eng ko'p ishlatiladigan narsani qo'l yetadigan joyga qo'ying. Sinov: yangi xodim buyurtma berilgan narsani o'ttiz soniyada topa oladimi?

3. Tozala

Tozalash faqat tozalik uchun emas, tekshirish uchun ham. Supurayotganda moy oqishi, yorilgan pol, bo'shab qolgan murvat, egilgan stellaj ustuni yoki yonmayotgan lampa topiladi. Har kim o'z zonasini o'zi tozalaydi, bu ishni faqat tozalovchiga topshirmang. Smena oxirida o'n daqiqa yetarli. Iflosning manbasini toping (changlanish, to'kilish, tomdan oqish) va uni bartaraf qiling, aks holda har kuni bir xil ish takrorlanadi.

4. Standartlashtir

Birinchi uchta qadamda erishilgan holatni qoidaga aylantiring. Har bir zonaning "to'g'ri" holatini suratga olib, etalon surat sifatida osib qo'ying va yoniga qisqa tekshirish ro'yxatini yozing. Yorliq shakllari, ranglar va joy kodlari bir xil bo'lsin. Standart bitta A4 varaqdan oshmasin, aks holda uni hech kim o'qimaydi.

5. Qo'llab-quvvatla

Eng qiyin qadam shu: odat o'rnashmasa, hammasi ikki haftada o'chadi. Haftada bir marta besh daqiqalik qisqa audit o'tkazing: o'nta savol, har biriga 1 dan 5 gacha ball, natija zona devoriga osilsin. Rahbar ham tekshiruvdan o'tsin, aks holda xodimlar uni jiddiy qabul qilmaydi. Takrorlanayotgan kamchilikni ayblashdan emas, sababini topishdan boshlang.

Bu nimani tejaydi

Narsa izlash ko'zga ko'rinmaydigan yo'qotish. Masalan, yig'uvchi kuniga 20 marta nimanidir izlab, har safar ikki daqiqadan sarflasa, bu 40 daqiqa, ya'ni sakkiz soatlik smenaning taxminan 8 foizi. O'n yig'uvchida bu kuniga 400 daqiqa, ya'ni deyarli bitta xodimning butun smenasi. Tartib o'rnatilgach, bu vaqt yig'ishga qaytadi, qo'shimcha xodim olish shart bo'lmaydi. Hisobni o'zingiz qiling: bir hafta davomida yig'uvchilardan qidirishga ketgan vaqtni yozib borishni so'rang, natija ko'pincha kutganingizdan katta chiqadi.

Bundan tashqari tartib xatoni ham kamaytiradi: yorliqlangan joyda tovar adashib qolmaydi, tozalangan stellajda shikast o'z vaqtida seziladi, kartonsiz yo'lakda esa yurish xavfsiz.

Qayerdan boshlash

Hammasini bir vaqtda boshlamang. Bitta zonani tanlang, masalan, qadoqlash stoli yoki bitta yo'lak, va unga ikki-uch hafta bering. Boshlashdan oldin va keyin suratga oling: "oldin–keyin" suratlari xodimlarni eng yaxshi ishontiradi. Birinchi haftada ajratish va tartiblash, ikkinchisida tozalash, uchinchisida standart, to'rtinchisida birinchi audit. Natija chiqsa, keyingi zonaga o'ting.

Tez-tez uchraydigan xatolar: bir martalik "bayram tozalash" bilan cheklanish, rahbarsiz o'tkazish, tartibni chiroyli ko'rinish uchun qilish (foydasi bo'lmagan tartib) va xodimlarni ayblash.

Xulosa

5S unchalik qimmat emas, lekin muntazam e'tibor talab qiladi: ajrat, tartibla, tozala, standartlashtir, qo'llab-quvvatla. SkladKontrol markirovka xizmati orqali javon va tovar uchun shtrix-kod hamda QR yorliqlarni tayyorlab yopishtiradi, bu esa "tartibla" qadamini mustahkamlaydi.