ABC bo'yicha joylashtirish: tez aylanadigan tovar yaqinroq
A guruhi tovarni chiqish eshigi va pastki qavatga yaqin qo'ysangiz, yurish masofasi keskin kamayadi.
Ko'p omborlarda tovar "qayerda bo'sh joy bo'lsa, o'sha yerga" qo'yiladi. Natijada eng ko'p yig'iladigan tovar eng uzoq burchakda turadi, yilda bir marta chiqadigan tovar esa eshik yonida joy egallaydi. ABC bo'yicha joylashtirish buni tuzatadi: tovar harakat tezligiga qarab zonalarga ajratiladi, tez aylanadigani esa yig'uvchiga yaqinroq bo'ladi.
ABC tahlili nima
Tahlil Pareto qoidasiga asoslangan: kam sonli pozitsiya harakatning katta qismini beradi. Odatda A guruhi pozitsiyalarning 10–20 foizini tashkil etadi, lekin chiqimning 70–80 foizini beradi. B guruhi o'rtacha, C guruhi esa pozitsiyalarning yarmidan ko'pini, chiqimning esa atigi 5–10 foizini beradi. Aniq nisbat har omborda boshqacha, shuning uchun o'zingizning ma'lumotlaringizdan hisoblang.
Muhim jihat: joylashtirish uchun tovarni sotuv summasi bo'yicha emas, yig'ish chastotasi, ya'ni yig'ilgan qatorlar soni bo'yicha saralang. Arzon, lekin tez-tez olinadigan tovar (masalan, skotch yoki mix) yig'uvchi yo'lini qimmat, lekin kam sotiladigan tovardan ko'ra ko'proq uzaytiradi.
Tahlilni qanday o'tkazish
Buning uchun maxsus dastur shart emas, 1C yoki Excel yetarli:
- Oxirgi 3–6 oylik chiqim ma'lumotlarini oling: artikul va nechta buyurtma qatorida yig'ilgani.
- Artikullarni qatorlar soni bo'yicha kamayish tartibida saralang.
- Har bir artikul uchun jamlama ulushni hisoblang.
- Jamlama 80 foizgacha bo'lganlar A, 80–95 foiz oralig'idagilar B, qolganlar C.
- Natijani haqiqiy joylashuv bilan solishtiring: qaysi A tovar uzoq burchakda turibdi.
Mavsumiy tovar uchun davrni mavsumga moslang: qishki isitgichlarni yozgi ma'lumotlar bo'yicha baholab bo'lmaydi. Aksiya kunlari (masalan, marketplace chegirmalari) chiqimni keskin oshiradi, shuning uchun ularni alohida ko'ring yoki o'rtacha kunga keltiring, aks holda bir martalik sakrash A guruhini buzib ko'rsatadi.
Zonalarga taqsimlash
- A guruhi — chiqishga eng yaqin zona, qo'l bilan olish qulay balandlik (taxminan bel va yelka oralig'i) yoki pastki ikki qavat.
- B guruhi — o'rta masofa va o'rta balandlik.
- C guruhi — eng uzoq burchak va yuqori qavatlar.
Qo'shimcha qoidalar bor. Og'ir tovar A guruhida bo'lsa ham pastda turadi, bu xavfsizlik uchun. Birga sotiladigan tovarlar yonma-yon bo'lsin. A guruhi tovarning katta zaxirasi yuqori qavatda, yig'ish joyi esa pastda bo'ladi, shunda yig'uvchi yurmaydi, to'ldirish esa alohida vaqtda bajariladi.
Hisoblangan misol
Tasavvur qiling: omborda 1000 ta pozitsiya, olti oyda 120 000 ta qator yig'ilgan. Tahlil quyidagicha natija beradi: 150 ta pozitsiya (15 foiz) 96 000 qatorni (80 foiz) beradi, ya'ni A. 250 ta pozitsiya (25 foiz) 18 000 qatorni (15 foiz) beradi, ya'ni B. Qolgan 600 ta pozitsiya (60 foiz) bor-yo'g'i 6000 qatorni (5 foiz) beradi, ya'ni C.
Agar 150 ta A pozitsiyani eshikdan 60 metr o'rniga 20 metr masofaga ko'chirsangiz, har bir qatorda taxminan 40 metr tejaladi. 96 000 qatorda bu bir tomonlama hisobda ham 3800 kilometrga yaqin yurish demak. Raqamlar illyustratsiya uchun, ammo mantiq har omborda bir xil: kam sonli tovar ko'p yig'iladi, uning yo'li qisqarsa, hamma narsa tezlashadi.
Qayta ko'rib chiqish va tez-tez uchraydigan xatolar
ABC bir marta o'tkazilib unutiladigan ish emas. Har chorakda tahlilni qayta hisoblang: mavsum, aksiyalar va yangi tovarlar tartibni o'zgartiradi. Tahlil natijasini ombor xodimlari bilan muhokama qiling: ular raqam ko'rsatmaydigan sabablarni, masalan, noqulay qadoq yoki tez shikastlanadigan tovarni yaxshi biladi. Ko'chirishni bir kechada emas, bosqichma-bosqich, haftasiga 20–30 pozitsiyadan o'tkazing. Eng ko'p uchraydigan xatolar:
- sotuv summasi bo'yicha saralash;
- tovarni ko'chirib, tizimda yangi joy kodini yozmaslik;
- A guruhining yig'ish joyini yuqori qavatga qo'yish;
- tahlil davrini juda qisqa olish, masalan, bir hafta.
Xulosa
ABC joylashtirish arzon va tez natija beradi: bir nechta pozitsiyani ko'chirish butun smenaning tezligini o'zgartiradi. SkladKontrol ombor auditida joylashuv va yig'ish yo'llarini tekshirib, qaysi tovarlar noto'g'ri joyda turganini aniqlashga yordam beradi.