Stellaj turlari va qaysi tovarga mos
Frontal, chuqur, konsolli va oqimli stellajlarning har birining o'z vazifasi bor.
Stellaj tanlash ko'pincha narx bo'yicha hal qilinadi: "eng arzonini olamiz". Keyin esa omborda bir xil paddonni olish uchun uchta boshqasini ko'chirish kerak bo'lib qoladi, uzun quvurlar esa oddiy javonga sig'masligi ma'lum bo'ladi. Har bir stellaj turi o'z vazifasi uchun yaratilgan va noto'g'ri tanlov ombor hajmini ham, yig'ish tezligini ham yo'qotadi. Quyida to'rtta asosiy turni ko'rib chiqamiz.
Frontal stellaj
Bu eng keng tarqalgan tur: har bir paddonga yo'lakdan to'g'ridan-to'g'ri kirish mumkin. Boshqa paddonlarni ko'chirish shart emas, shuning uchun tovarni yaroqlilik muddati bo'yicha ham, kelish tartibi bo'yicha ham erkin olish mumkin. Qurish va ishlatish oson, forkliftning oddiy turi yetarli.
Kamchiligi: omborning katta qismini yo'laklar egallaydi, ya'ni saqlash zichligi past. Frontal stellaj tovar turi ko'p, lekin har birining zaxirasi oz bo'lgan hollarda mos keladi: masalan, distribyutsiya omborida, dorixona zaxirasida yoki qurilish mollari bazasining mayda pozitsiyalari uchun.
Chuqur stellaj
Chuqur stellajda paddonlar qatorlab bir-birining ketidan qo'yiladi. Forklift stellaj ichiga kiradi (kirib boriladigan tur) yoki paddonlar aravachada ichkariga suriladi (itarib joylashtiriladigan tur). Yo'laklar kam bo'lgani uchun bir xil maydonga ancha ko'p paddon sig'adi.
Bu tur bir xil tovarning ko'p paddoni bo'lganda yaxshi: ichimliklar, mavsumiy zaxira, ommaviy iste'mol mollari. Savdosi sust, lekin zaxirasi katta tovar uchun ham qulay. Kamchiliklari ham bor. Odatda oxirgi kirgan paddon birinchi chiqadi, shuning uchun yaroqlilik muddatli tovarga u mos emas. Forklift stellaj ichida ishlagani uchun konstruksiyaga zarba berish xavfi yuqori.
Konsolli stellaj
Konsolli stellajda ustunlardan yon tomonga "qo'llar" chiqib turadi, old tomon esa ochiq. Bu tur uzun va noqulay shakldagi yuk uchun yaratilgan: armatura, quvur, profil, taxta, list materiallar. Oddiy stellajda bunday yuk to'sinlarga sig'maydi yoki xavfli bo'lib qoladi.
Qurilish mollari bazalarida u deyarli har doim kerak bo'ladi. Konsolli stellaj tom ostidagi ochiq maydonda ham turishi mumkin. Cheklov shuki, u faqat shu turdagi yuk uchun yaxshi, boshqa tovar uchun esa joy isrof bo'ladi.
Oqimli stellaj
Oqimli (gravitatsion) stellajda kanallar qiya roliklar bilan jihozlangan. Yuk bir tomondan qo'yiladi, o'z og'irligi bilan ikkinchi tomonga siljiydi va u yerdan olinadi. Natijada birinchi kirgan tovar birinchi chiqadi, bu eng qulay xususiyatdir.
Shuning uchun oqimli stellaj yaroqlilik muddati bor tovar uchun ideal: sut mahsulotlari, oziq-ovqat, dori-darmon. Karton qutilar uchun mo'ljallangan kichikroq turi yig'ish zonasida ishlatiladi: yig'uvchi bir tomondan oladi, to'ldirish esa orqa tomondan bajariladi. Narxi yuqoriroq, har bir kanal esa bitta turdagi tovar uchun ajratiladi.
Qanday tanlash kerak
Quyidagi savollarga javob bering:
- Nechta xil tovar bor va har biridan nechta paddon saqlanadi? Ko'p tovar va oz paddon uchun frontal, kam tovar va ko'p paddon uchun chuqur.
- Yaroqlilik muddati yoki "birinchi kirdi, birinchi chiqdi" qoidasi muhimmi? Ha bo'lsa, oqimli yoki frontal.
- Tovar uzunmi yoki g'ayrioddiy shaklmi? Unda konsolli.
- Bino balandligi qancha, pol tekis va mustahkammi, qanday forklift bor?
- Byudjet qancha? Eng arzoni frontal.
Masalan, 40 xil mahsulotning har biridan 50 paddondan saqlansa, chuqur stellaj bir xil maydonda ancha ko'p paddon sig'diradi. Besh yuz xil tovar, har biridan 1–3 paddon bo'lsa, frontal ma'qul. Ko'pincha omborda ikki-uch tur birga ishlaydi.
Qaysi tur tanlanmasin, stellaj poldagi ankerlar bilan to'g'ri mahkamlanishi, har bir qavatda yuk ko'tarish yorlig'i bo'lishi va muntazam ko'rikdan o'tishi kerak: urilgan ustun yoki egilgan to'sin xavf tug'diradi. Bu haqda paddon saqlash maqolasida batafsil yozilgan.
Xulosa
Stellaj turi tovar xususiyatiga, zaxira hajmiga va aylanish tartibiga qarab tanlanadi, narx esa oxirgi mezon bo'lishi kerak. SkladKontrol ombor auditida saqlash joylari tovar turiga mos ekanini tekshirib, maydon samarasiz ishlatilayotgan joylarni aniqlashga yordam beradi.