
Yong'in xavfsizligi: omborning asosiy qoidalari
Evakuatsiya yo'llari ochiq, o'chirgichlar joyida va xodimlar o'rgatilgan bo'lishi — minimal talab.
Omborda yong'in kutilmagan joydan va juda tez boshlanadi. Karton, yog'och paddon, polietilen plyonka, qog'oz, kiyim va plastik idishlarning hammasi yoqilg'i. Baland stellajlar esa olovni mo'ri kabi yuqoriga olib chiqadi. Yong'in ko'pincha qimmat jihoz yoki xavfli kimyodan emas, kichik oddiy narsadan boshlanadi: uzaytirgichdan, tashlab ketilgan sigaretdan yoki tunda ulab qo'yilgan zaryaddan. Quyida har bir omborga kerak bo'lgan asosiy qoidalar. Aniq talablar (o'chirgich soni, signalizatsiya, evakuatsiya rejasi) binoning toifasiga bog'liq, ularni yong'in xavfsizligi xizmati bilan aniqlang.
Nima yonadi va nimadan boshlanadi
Omborning o'zi katta "yoqilg'i" omboridir, hatto xavfli kimyo bo'lmasa ham. Shuning uchun asosiy ish olovni boshlovchi sabablarni kamaytirish:
- elektr: ortiqcha yuklangan uzaytirgich, qizib ketgan rozetka, sinib qolgan sim, tunda o'chirilmagan isitgich;
- zaryadlash: yuk ko'targich batareyasi, skanerlar, telefonlar, kuryerlarning elektr velosiped va samokatlari;
- chekish: omborda chekish butunlay taqiqlansin;
- olovli ishlar: payvandlash, kesish, ochiq alanga;
- moyga namlangan latta va to'plangan chiqindi, ular o'z-o'zidan qizishi mumkin.
Evakuatsiya yo'llari
Yong'inda asosiy vazifa odamlarni chiqarish. Chiqish eshigi ish vaqtida qulflanmasin: "kalit qorovulda" degan odat eng xavfli odatlardan biri. Eshik tashqariga ochilsin va uning oldi hech narsa bilan to'silmasin: bo'sh paddon, aravacha, qaytarilgan tovar eshik oldida yig'ilib qolishi ko'p uchraydi.
Har bir kirish va yo'lak boshida evakuatsiya sxemasi va "siz shu yerdasiz" belgisi osilsin. Chiqish ko'rsatkichlari yoritilgan bo'lsin, elektr o'chganda ham ko'rinadigan variant yaxshiroq. Omborning eng uzoq nuqtasidan eng yaqin chiqishgacha yurib ko'ring va sekundomer bilan o'lchang: bu raqamni bilmay turib yo'l "yetarli" deb aytib bo'lmaydi. Tashqarida yig'ilish joyi belgilansin, u yo'l va mashinalardan chetda bo'lsin.
O'chirish vositalari va signalizatsiya
O'chirgich turi xavf turiga mos kelishi kerak. Kukunli o'chirgich ko'p holat uchun universal, karbonat angidridli esa elektr jihoz uchun qulay. Elektr ostidagi jihozni suv bilan o'chirib bo'lmaydi. Yong'inning boshlang'ich bosqichida o'chirgichdan foydalanish mumkin, shuning uchun u har bir xodim bir necha qadamda yetib boradigan joyda, ko'rinib turadigan balandlikda va yo'lni to'smaydigan tarzda osilsin. Stellaj ichida turgan tovar uni yashirib qo'ymasin: tagiga yer belgisi chizing.
Har bir o'chirgichda tekshirish sanasi bo'lsin: plomba butunmi, manometr ko'rsatkichi yashil zonadami, shlang yorilmaganmi. Signalizatsiya va avtomatik o'chirish tizimi bo'lsa, ularning datchik va purkagichlari atrofidagi bo'shliqni tovar bilan to'ldirmang, aks holda tizim kech sezadi yoki suv yetib bormaydi.
Kundalik tartib
Xavfsizlik katta qarordan emas, kichik odatdan iborat:
- smena oxirida elektr jihozlar o'chiriladi, zaryadlash faqat belgilangan joyda va nazorat ostida bajariladi;
- elektr shchit va rozetkalar oldi doim ochiq bo'ladi, tovar lampa va isitgichga tegib turmaydi;
- karton, plyonka va yog'och chiqindisi smena oxirida chiqarib tashlanadi, burchakda to'planib qolmaydi;
- yonuvchan suyuqlik va gaz ballonlar oddiy tovar bilan emas, alohida joyda turadi (bu haqda xavfli tovar maqolasida yozdik);
- payvandlash va kesish ishlariga oldindan yozma ruxsat beriladi, ishdan keyin joyni bir muddat kuzatib turiladi.
Xodimlar va mashq
Qoidani bilmagan xodim uni bajara olmaydi. Yangi odam birinchi kuni evakuatsiya yo'lini ko'rsatilgan holda yo'riqnomadan o'tsin. Yiliga kamida ikki marta haqiqiy mashq o'tkazing: signal bering, odamlarni yig'ilish joyiga chiqaring va ro'yxat bo'yicha sanang. Haydovchilar, mehmonlar va vaqtincha ishlayotganlar ham hisobda bo'lsin, ularni ko'pincha unutishadi. Kim signal beradi, kim yong'in xizmatiga (O'zbekistonda 101) qo'ng'iroq qiladi, kim yig'ilish joyida sanaydi, bularni oldindan taqsimlang.
Tovarni qayta sotib olish mumkin, odamni esa yo'q: yong'inda birinchi qaror doim bitta.
O'chirgich bilan faqat olov kichik, chiqish esa orqangizda bo'lsa o'chirishga urinib ko'ring. Olov tarqala boshlasa, eshikni yoping, signal bering va chiqib keting.
Xulosa
Yong'in xavfsizligi uchta narsadan tashkil topadi: ochiq chiqish yo'llari, ishlaydigan o'chirish vositalari va qoidani biladigan odamlar. SkladKontrol ombor auditi davomida saqlash joylari va yo'laklar tartibini ko'rib chiqib, to'smalangan o'tish yo'llari kabi kamchiliklarni belgilashda yordam beradi; yong'in xavfsizligi bo'yicha rasmiy ekspertiza esa tegishli xizmatlar vakolatida.