Ombor nazorati nima: asosiy ko'rsatkichlar

Ko'p ombor egalari nazoratni kameralar, qorovul va yilda bir marta o'tkaziladigan inventarizatsiya deb tushunadi. Lekin bu choralar muammo allaqachon yuz bergandan keyin ishga tushadi. Haqiqiy nazorat boshqacha: istalgan paytda uchta savolga ishonch bilan javob bera olish.

Nazoratning uchta savoli

Birinchisi — tovar qayerda? Har bir pozitsiyaning aniq joyi (stellaj, qator, qavat) bo'lishi va u tizimda yozilgan bo'lishi kerak. Ikkinchisi — uning qanchasi bor? Tizimdagi qoldiq javondagi haqiqiy songa mos kelishi shart. Uchinchisi — u qanchalik tez harakatlanadi? Oyda bir marta chiqadigan tovarni kuniga o'n marta chiqadigan tovar bilan bir xil joyda va bir xil e'tibor bilan saqlab bo'lmaydi.

Agar shu savollardan biriga "taxminan" yoki "buxgalterdan so'raymiz" deb javob berayotgan bo'lsangiz, demak, nazorat hali yo'q. Yaxshi xabar shundaki, uni qurish uchun qimmat tizim shart emas: o'lchash odati yetarli.

Asosiy ko'rsatkichlar

Savollarga raqam bilan javob berish uchun quyidagi oltita ko'rsatkich kifoya:

• Qoldiq aniqligi — tanlab sanalgan joylarning qanchasida haqiqiy son tizim bilan mos kelgani. Masalan, 200 ta joy sanalib, 188 tasi mos chiqsa, aniqlik 94 foiz. Maqsad — 98 foiz va undan yuqori.
• Zaxira aylanuvchanligi — zaxira necha kunga yetishi. O'rtacha zaxira 900 mln so'm, kunlik sotuv tannarxi 30 mln so'm bo'lsa, zaxira 30 kunga yetadi.
• Qabul qilish vaqti — mashina kelgandan to tovar javonga qo'yilib, tizimda ko'ringunicha o'tgan vaqt. U uzun bo'lsa, mijozga "yo'q" deb aytilgan tovar aslida eshik yonida yotgan bo'ladi.
• Buyurtma aniqligi — xatosiz yig'ilgan buyurtmalar ulushi. Har bir xato qaytarilgan tovar, qayta yo'l va norozi mijoz demak.
• Kamomad ulushi — yo'qolgan, buzilgan va hisobdan chiqarilgan tovarning umumiy qoldiqdagi ulushi.
• Sekin harakatlanadigan tovar ulushi — 90 kun va undan uzoq vaqt davomida bitta ham chiqimi bo'lmagan pozitsiyalar.

Hammasi bir vaqtda kerak degani emas. Do'konda buyurtma aniqligi muhimroq, ulgurji bazada esa aylanuvchanlik va qabul vaqti.

Qanday o'lchash kerak

Ko'rsatkich o'lchash usuli har hafta bir xil bo'lsagina foydali. Hisob manbasini bir marta kelishib oling: odatda bu 1C yoki Excel'dagi kirim-chiqim jadvali. Qoldiq aniqligi uchun butun omborni sanash shart emas. Har kuni 20–30 ta joyni tekshirish (siklik sanoq) kichik omborda bir-ikki oyda barcha joylarni aylanib chiqadi, tizimdagi xatolar esa yil oxirini kutmay topiladi.

Har bir ko'rsatkichning egasi bo'lsin: qabul vaqti uchun qabul qiluvchi, buyurtma aniqligi uchun yig'ish smenasi boshlig'i, qoldiq aniqligi uchun ombor mudiri. Raqamni hech kim o'ziniki deb bilmasa, u jadvaldagi oddiy son bo'lib qoladi.

Raqamdan qarorgacha

Ko'rsatkichning o'zi hech narsani o'zgartirmaydi, uni qaror bilan bog'lash kerak. Tasavvur qiling: bir oy ichida qoldiq aniqligi 97 foizdan 91 foizga tushdi, farqlar esa asosan yig'ish zonasida to'plangan. Bu yerda uchta ehtimol bor: qabulda tovar noto'g'ri sanalgan, yig'uvchilar skanersiz ishlagan yoki tovar boshqa joyga qo'yilgan. Sababni topish uchun keyingi haftada shu zonada eng ko'p farq bergan o'nta pozitsiyani qayta sanang va ularning harakat tarixini ko'rib chiqing. Odatda ikki-uchta takrorlanuvchi holat chiqadi; ularni bartaraf etgach, raqam o'zi tiklanadi.

Tez-tez uchraydigan xatolar

• Bir vaqtda o'ntadan ortiq ko'rsatkich kiritish: oxirida birortasi ham kuzatilmaydi.
• Bir marta o'lchab, to'xtash. Nazorat — bu dinamika, bitta suratga olingan holat emas.
• Mos kelmaydigan davrlarni solishtirish. Dekabr savdosini yanvar bilan emas, o'tgan yilning dekabri bilan solishtiring.
• Raqamni topib, sababini so'ramaslik. "Aniqlik 94 foiz" — bu ma'lumot; "6 foiz farq qayerdan chiqdi" — bu qaror uchun asos.

Xulosa

Ombor nazorati qimmat dastur emas, tartib: uchta savol, besh-oltita ko'rsatkich va haftalik ritm. SkladKontrol ombor auditi davomida aynan shu raqamlar yomonlashayotgan joylarni topadi va qabul, saqlash yoki jo'natishdagi yo'qotish nuqtalarini ko'rsatadi.